Vijftiende etappe, Zelhem - Braamt

6 mei 2016

Vijftiende etappe, Zelhem - Braamt

Het is de vrijdag na Hemelvaart en Bevrijdingsdag, het is mooi weer, dus vertrek ik met mijn dochter Rebecca rond 8 uur met de bus uit Enschede om de vijftiende etappe te gaan lopen.

Na een overstap in Borculo komen we om kwart over 9 aan in Zelhem waar we meteen aan onze wandeling beginnen.

Eerst een stuk door het dorp, dan over een pad tussen het bedrijventerrein en het buitengebied van Zelhem en even later zijn we echt in het buitengebied. Het is voorjaar dus de paardenbloemen staan volop in bloei en er zijn ook al prachtige zaadpluisbollen te zien. 

                                                                          Zaadpluisbol van paardenbloem                                  (foto: Rebecca ter Borg)

We komen langs de silo van Heidenhoek, een van de “Kathedralen van het Platteland”. Vanuit de richting waar wij aan komen lopen lijkt het of de toren is gemoderniseerd door het vervangen van de metselwerk gevel en de kleine raampjes van het bovenste gedeelte van de toren, zoals in ons boekje is te zien, door glazen puien. Als we verder lopen en tegen de zijkant kunnen aankijken zien we dat er ook sloopwerkzaamheden plaatsvinden. Ik ben benieuwd of de sloop bedoeld is voor modernisatie van een gedeelte van het gebouw, of dat de kathedraal in de nabije toekomst uit het landschap verdwijnt.

Silo van Heidenhoek, een van de “Kathedralen van het Platteland”

Sloopwerkzaamheden aan de silo van Heidenhoek

Even later komen we bij het Kolkstroeterpad, een oud pad dat binnen de ruilverkaveling vlak na de laatste eeuwwisseling na een actie van buurtbewoners gespaard is gebleven. Op het pad komen we de eerste wandelaar van de vierdaagse van Doetinchem tegen die er flink de pas in heeft. Duidelijk een wandelaar die voor de sport loopt, terwijl wij willen genieten van de omgeving en alle tijd hebben. 

                                                                   Kolkstroeterpad                             (foto: Rebecca ter Borg)

Iets verderop komen we steeds meer vierdaagse lopers tegen.

We passeren het gehucht IJzervoorde en verlaten de route van de vierdaagse en lopen door het landgoed Slangenburg naar Kasteel Slangenburg. Slangenburg wordt al in 1354 vermeld als havezate waarna het in de 17^e eeuw zijn oorspronkelijke vorm kreeg. In 1895 kwam het in handen van de Duitse familie Passmann en werd na de tweede wereldoorlog door de Nederlandse staat verbeurd verklaard. Vlak daarna hebben er Benedictijner monniken gewoond die in de jaren vijftig vanuit het kasteel op het landgoed een nieuwe abdij hebben gebouwd waar zij nog steeds verblijven. Aan het begin van dit jaar is het kasteel over gedragen aan de Nationale Monumentenorganisatie. Het kasteel doet nog steeds dienst als gasthuis van de abdij.

Kasteel slangenborg

                                                        Kasteel Slangenborg                        (foto: Rebecca ter Borg)

Ons pad kronkelt verder en op een gegeven moment komen we weer op de route van de vierdaagse. Als ik de tijd neem om een foto te maken van een bloemetje hoor ik één van de vierdaagse lopers zeggen dat daar als je overal stil blijft staan om foto’s te maken je nooit over de finish komt. Ik wist niet dat ik aan een wedstrijd meedeed.

 We gaan via een tunnel onder de A18 door en komen dan bij de “controlepost”. Hier is het heel druk met lopers en gelukkig kunnen we net na de controlepost de route van de vierdaagse weer verlaten. Nee, we hebben geen controlekaart om een gaatje in te laten knippen!

Nog een klein stukje naar de controlepost

Als we bij de Oude IJssel aankomen, zien we dat het oude sluiscomplex "De Pol Etten" is gerenoveerd. De route kruist de Oude IJssel helaas niet bij de sluis, maar passeert het riviertje samen met de N317. Daardoor volgen we de Oude IJssel wel over een mooi pad, maar moeten daarna bijna 1 km over het fietspad langs de provinciale weg blijven lopen. Dat zijn natuurlijk de minder aantrekkelijke paden van het Pieterpad. Hopelijk wordt de route in de toekomst verlegd zodat de Oude IJssel over de sluis kan worden gepasseerd zodat de route langs de N317 vermeden kan worden.

Sluis De Pol Etten met op de voorgrond de Bielheimerbeek uitmondend in de Oude IJssel

Ondertussen zien we aan de horizon al een heuvelrug opduiken. Ik dacht dat dat de heuvels bij de Rijn zouden zijn, maar uiteindelijk blijkt dat de heuvelrug te zijn die direct achter Braamt ligt. We lopen nu door een akker/weidegebied. We passeren een boerderijtje waar twee wandelaars tegen een waterput zitten te lunchen. In een kort praatje concluderen we dat er maar weinig bankjes of rustplekken langs de route zijn. Als we doorlopen doemt er nog geen 500 meter later een boerderij op waar koffie, thee en sap klaarstaat, compleet met een picknicktafel. Hoezo weinig rustplekken?

Het pad voert ons verder langs een paar waterstromen met mooi helder water, dat op een gegeven ogenblik toch wel erg dichtgegroeid is met een dikke donkerbruine alg op alles wat zich in het water bevind.

Waterstromen met mooi helder water

Uiteindelijk lopen we Braamt binnen waar we op het terras van Auberge Graaf Hendrik uitrusten van een mooie wandeling in de zon.

Na gedane zaken is het goed rusten bij Auberge Graaf Hendrik          (foto: Rebecca ter Borg)

Na een pannenkoek en iets lekkers te drinken lopen we naar de bushalte voor de busreis naar Usselo waar Els ons weer met de auto ophaalt.

Vandaag heb ik in ongeveer 4 uur en 3 kwartier 17 km afgelegd.

In totaal heb ik in 57 uur en 2 kwartier 269 km afgelegd.

Ik heb nog 223 km te gaan naar de Sint Pietersberg.

                                                                                       Meerkoet met jong                                                  (foto: Rebecca ter Borg)

Kasteel Slangenborg

Lentekleuren

                                                                       Roel                                    (foto: Rebecca ter Borg)

                                                                Rebecca en Roel                        (foto: Rebecca ter Borg)

                                                                                                                      (foto: Rebecca ter Borg)

                               Gewone Vogelmelk of "Ster van Bethlehem"        (foto: Rebecca ter Borg)

Knotwilg als kapelletje?

Crucifix in de holte van de knotwilg

                                                                                                        Madeliefje                                               (foto: Rebecca ter Borg

                                                                                            Vergeet mij nietjes                                            (foto: Rebecca ter Borg)

Knotwilgen met op de achtergrond de Hettenheuvel achter Braamt

                                                                                                  Klaproos                                                   (foto: Rebecca ter Borg)

Veertiende etappe, Vorden – Zelhem

3 april 2016

Veertiende etappe, Vorden – Zelhem.

Vorige week zei mijn dochter Rebecca: “Het wordt komend weekend mooi weer, je gaat zeker weer een etappe van het Pieterpad lopen”.  En toen begon het weer te kriebelen, de Pieterpad koorts begon weer op te spelen. En inderdaad, afgelopen zondag ben ik weer op pad gegaan. Els heeft mij al vroeg in Vorden naar de spoorwegovergang gebracht. Daar heb ik in oktober samen met Riky het Pieterpad verlaten. 

Om tien over half negen ben ik aan het laatste stukje van etappe 13 van het eerste deel begonnen. Na een kort stukje door de bebouwde kom van Vorden kom ik bij de rotonde op de N319 aan waar een bekende Enschedese aannemer een nieuwe rotonde vlak naast de bestaande rotonde aanlegt. Vanaf de beide rotondes zie ik het kasteel Vorden al liggen.

Vanaf die rotondes zie ik het kasteel Vorden al liggen

Kasteel Vorden heeft een rijke historie en wordt voor het eerst genoemd in een koopakte uit 1315 waarin Dirk van Vorden het kasteel met de bijgebouwen heeft overgenomen van zijn neef Steven van Vorden. Van het huidige kasteel stamt de markante vierkante toren uit de middeleeuwen, terwijl het grootste gedeelte uit de 16^e eeuw stamt. 

Kasteel Vorden vanaf de zichtlaan

In 1405 is het kasteel overgegaan naar de familie Hackfort, vervolgens naar de familie Ripperda en uiteindelijk naar de familie van de Borch, die het in 1956 van de hand deed aan de N.V. Landbouw-, Bos- en Bouwexploitatiemaatschappij. In 2004 heeft de familie De Rouw het kasteel aangekocht en het weer in de oude luister hersteld.
Vanaf het kasteel leidt de route mij over de imponerende zichtlaan naar de brug over de Veengoot, maar eerst passeer ik de in brons gegoten voetsporen van de grondleggers van het Pieterpad: de dames Bertje Jens en Toos Goorhuis-Tjalsma.

De in brons gegoten voetsporen van de dames Bertje Jens en Toos Goorhuis- Tjalsma

De zichtlaan van kasteel Vorden

De zichtlaan van kasteel Vorden

Daarna wandel ik langs de zichtlaan door het bos naar Linde. Er vallen een paar verdwaalde regendruppels, maar niet genoeg om daar nat van te worden.
De Lindesche Molen, een achtkantige korenmolen, torent op zijn belt boven de bebouwing van het buurtschap Linde uit. Als ik Linde over de asfaltweg verlaat, sla ik op de driesprong links af de Helderboomsdijk in. Even later kom ik bij theehuis Helderboom waar ik door een bord aan de weg wordt uitgenodigd om binnen te komen.

Theehuis Helderboom

Een potje thee en heerlijke appelcake

Een uitnodiging waar ik om kwart over tien graag gebruik van maak. Na een potje thee en heerlijke appelcake hervat ik mijn voetreis en zie een prachtige rij knotwilgen met de Lindesche Molen op de achtergrond. Goed voor een foto.

Een prachtige rij knotwilgen met de Lindesche Molen op de achtergrond

Een Brabants echtpaar dat ook het Pieterpad loopt heeft het zelfde idee en we raken kort aan de praat. Zij zijn in augustus 2014 ook in Pieterburen begonnen en hoewel ze weinig vrije dagen hebben om te wandelen, proberen ze toch om de wandelingen te combineren met uitstapjes in de omgeving van het Pieterpad zoals een bezoek aan kamp Westerbork in Drenthe of een bezoek aan de Zeehondencrèche in Pieterburen.
Als ik nog even geniet van het mooie beeld van de knotwilgen en de ooievaar die het echtpaar heeft aangewezen, lopen zij al weer verder.
Als ik de route vervolg zie ik hen nog een paar keer in de verte voor mij uit lopen, en later op de route achter mij. De route gaat verder en op een gegeven ogenblik loop ik over opnieuw een zichtlaan, nu in de richting van Huis ’t Zelle.

Huis 't Zelle

Het “Goet te Zelle” wordt al in 1326 vermeld. Waarschijnlijk is het voormalige slot in 1792 door een verbouwing of zelfs herbouw tot landhuis omgevormd. Rond 1840 heeft de familie Van Dorth tot Medler, de toenmalige eigenaren, het pand het huidige aanzicht gegeven. Het jaartal 1792 is nog steeds terug te vinden in een windvaan op het dak van het huis.
Voordat de zichtlaan bij de toegangspoort van het Huis ’t Zelle aankomt gaat het Pieterpad op een zevensprong van lanen rechtsaf over één van de lanen van een lanenstelsel. Het lanenstelsel is aan het eind van de achttiende eeuw in de stijl van Le Notre, een Franse Landschapsarchitect, aangelegd.

Bosanemoon

Terwijl ik daar loop hoor ik achter mij een hele rij stoere motoren over de lanen scheuren. Het geluid verdwijnt achter het Huis ’t Zelle en al snel hoor ik de brullende motoren weer voor mij. Zonder gas terug te nemen, een stuk of twee motoren rijden zelfs op het achterwiel, een wheely voor de kenners, scheuren ze mij voorbij en al snel sterft het geluid van de motoren weer uit. Het verbaasde mij een beetje dat deze racemonsters hier het gas lostrokken, maar even later ontdek ik dat Varssel, dat aan het eind van de laan ligt, bekend staat om zijn wegraces voor motoren die ieder jaar in mei op de Varsselring worden georganiseerd. Gelukkig blijven de motoren de rest van mijn wandeling uit het zicht en uit het gehoor.

Ontluikende knoppen van de paardekastanje

Als ik even later bij Golfbaan ‘t Zelle aan kom let ik niet goed op en mis ik een afslag die toch duidelijk staat aangegeven, zowel langs de weg als in mijn boekje. Hoe stom kan iemand zijn… Gelukkig  ontdek ik na zo’n vijfhonderd meter mijn vergissing en loop snel terug naar de afslag waar het Pieterpad tussen de parkeerplaats en het clubhuis (heet dat zo bij een golfvereniging?) door loopt. Het is op 3 april de opening van het seizoen op golfbaan ’t Zelle en er worden diverse wedstrijden en activiteiten georganiseerd. De parkeerplaats staat afgeladen vol met dure bolides.

Bosgebied 't Zand

Na de golfbaan gaat mijn pad tussen de weilanden door naar een volgend bosgebied, ‘t Zand. Dit bosgebied is vroeger aangelegd om het stuiven van het stuifzandgebied tegen te gaan. Uit het bos gekomen gaat het Pieterpad verder over de Oude Ruurloseweg en even later via de boerderij van boer Hemink naar het pad over de akker van de boer.

Akkerpad over de grond van boer Hemink

Na het passeren van de N315 loop ik langs de algemene begraafplaats van Zelhem naar de Ruurloseweg waar op het terras van “het Witte Paard 2.0” een lekker koud pilsje een broodje bal op mij staan te wachten. Even later komt ook het Brabantse echtpaar aan. Als ik drie kwartier op het terras van het pilsje, het eten en een lekker zonnetje heb genoten kunnen de Brabanders en ik direct naast het terras zo in de bus naar Borculo stappen waar ik weer over stap op de bus naar Enschede.

Vandaag heb ik in ongeveer 5 uur 17 km afgelegd.

In totaal heb ik in 52 uur en 3 kwartier 251 km afgelegd.

Ik heb nog 241 km te gaan naar de Sint Pietersberg.

Vlak bij boerderij 't Hissink

Beuk aan de kant van een oude sloot

Jonge naalden van de Larix

Akkerpad bij boerderij Hemink

Terugkijkend op het eerste deel van het Pieterpad

Pieterburen – Vorden

Deel 1 van het Pieterpad, Pieterburen – Vorden, heb ik nu bijna helemaal gewandeld (het laatste stukje naar Kasteel Vorden pik ik de volgende etappe mee). Ik heb gedeelten met mijn dochter Rebecca, mijn zoon Jasper, mijn zus Riky en mijn (hard)loopmaatje Wilma gewandeld. Andere gedeelten heb ik alleen gewandeld.

Over het algemeen heb ik mooi weer gehad. Wat wil je ook als je op basis van de weersverwachting besluit of je komend weekend gaat wandelen.

Ik heb erg genoten van:

de weidsheid van Groningen

de bossen en de heide van Drenthe

het heuvelachtige en de heide in Overijssel

de landgoederen van het eerste gedeelte van Gelderland.

Hoewel ik ontmoeting als één van de kernwoorden boven aan mijn blog heb staan, valt dat een beetje tegen, maar het blijven heel vluchtige contacten: O, jij loopt het Pieterpad ook? Waar ben je begonnen? Mooi weer he? 

Je komt Pieterpatters, Pieterwandelaars, Pieterpadgangers, Pietergenieters en alle anderen die over het Pieterpad trekken tegen of achterop

Soms loop je een eindje met iemand op en dan hoor je waar ze vandaan komen of hoe de reis van of naar de wandeling georganiseerd is, maar veel verder dan dat gaat het eigenlijk niet.

 Een gesprekje over de heg met een bewoner gebeurt nog veel minder

Plezier heb ik echter wel van mijn wandelingen. Ik loop vaak te fluiten, of er zingt gewoon een liedje in mijn hoofd.

 Bedouwde heide, 

een zonnestraal die tussen de bomen door piept,

een mooi gekleurde paddenstoel, 

een Schotse Hooglander

of een zwartbonte koe die tot zijn buik in het water staat,

 een adder die je pad kruist,

een kistje verse appels daar speciaal voor de Pieterpadwandelaars neergezet,

allemaal cadeautjes, zo maar voor het oprapen als je er maar oog voor hebt. Daar heb ik plezier van, daar doe ik het voor.
De zere voeten aan het eind van de dag, of toch weer die nare blaar op m’n grote teen, de logistieke klus van en naar een etappe, een klein buitje of motregen onderweg of een heel stuk langs een bedrijventerrein of een wat drukkere weg wandelen, dat neem ik graag op de koop toe.

Ik hoop dat ik de volgende 13 etappes van deel 2 van het Pieterpad met net zo veel, of nog meer genoegen zal wandelen.

Dertiende etappe, Laren – Vorden

11 oktober 2015

Dertiende etappe, Laren – Vorden

Vol goede moed gaan Riky en ik na de koffie op pad. Het is altijd gezellig om zo’n eind met mijn zus te lopen.

Het weer blijft goed, de temperatuur is zelfs wat gestegen.

We lopen vanaf Laren door Groot Dochteren, een buurtschap met een kleine 300 inwoners, kruisen het spoor en even later het Twentekanaal.

Het eerste plan voor de aanleg van het Twentekanaal, officieel het Kanaal Zutphen – Enschede, stamt al uit het midden van de 19^e eeuw. Pas in 1930 wordt, na een hele periode van ruzie over verschillende ontwerpen, begonnen met het graven van het kanaal. Het grootste gedeelte is aangelegd als werkverschaffingsproject tijdens de crisisjaren. Je moet daar nu niet meer aan denken, maar het meeste werk werd met de schop en de kruiwagen gegraven. In 1938 was het kanaal klaar.

Kanaal Zutphen – Enschede

Even later kruisen we de Berkel. Deze rivier ontspringt in de stad Billerbeck in Nordrhein Westfalen. Vanaf Rekken is het riviertje gekanaliseerd en mondt uiteindelijk bij Zutphen in de IJssel uit. Hoewel de Berkel is gekanaliseerd, blijft het door het landschap meanderen.

De Berkel

Het Pieterpad voert ons verder door landgoed Velhorst en een Militair oefenterrein naar Het Enzerinck, een buitenplaats gebouwd in 1835-1836 voor de latere burgermeester van Vorden, Jonkheer van Panhuys. Even later passeren we ook buitenplaats Den Bramel. Al in 1396 was er sprake van bewoning door Gerrit den Bramel. De huidige bebouwing stamt uit de periode 1720-1726. Werkelijk een plaatje om naar te kijken.

Buitenplaats Den Bramel

Niet veel later komen we aan in Vorden. We lopen niet naar het eindpunt van deze etappe, Kasteel Vorden, maar slaan bij de spoorwegovergang rechts af naar het centrum van Vorden om bij Bistro de Rotonde onder het genot van bier, wijn en een bittergarnituur de komst van Marcel af te wachten.

Al Marcel is gearriveerd rijdt ik met Marcel en Riky mee naar Apeldoorn waar ik op de trein terug naar Enschede stap.

Vandaag heb ik van Laren tot Vorden in ongeveer 2 en een half uur 14 km afgelegd.

In totaal heb ik in 53 uur en 1 kwartier 235 km afgelegd.

Ik heb nog 246 km te gaan naar de Sint Pietersberg.

Het Enzerinck, Buitenplaats uit 1826 in neoclassicistische stijl

Twaalfde etappe, Holten – Laren

11 oktober 2015

Twaalfde etappe, Holten – Laren

Vandaag loop ik twee etappes. Van Holten naar laren en van Laren naar Vorden. Ik sta vroeg op om om kwart over 8 met de trein naar Holten te vertrekken. Na een overstap in Almelo kom ik om 10 over 9 in Holten aan waar mijn wandeling begint. In Holten wordt mijn wandeling omlijst door het gebeier van de kerkklokken die de gelovigen ter kerke roepen. Vandaag is de natuur mijn kerk.

"het gebeier van de kerkklokken die de gelovigen ter kerke roepen"

Het is prachtig mooi weer, wind uit het oosten, helder blauwe lucht en lekker fris. Ik heb me warm aangekleed en heb het de hele dag niet koud gehad.

Al snel verlaat ik het dorp Holten en loop ik tussen de maisvelden door langs de voet van de Beuseberg. 

Loop ik tussen de maisvelden door

De vorige etappes heb ik aangegeven hoe hoog de bergen op en langs mijn pad waren en dat zal ik dan ook maar met deze berg doen: de Beuseberg is 33,7 meter hoog. Ik heb de berg niet gezien, maar hij is er wel.

Een eindje verder is het gemaaide gras in de berm nog wit berijpt. Wat maar weer aangeeft dat het afgelopen nacht heeft gevroren. Als ik onder eikenbomen door loop hoor ik om me heen de eikels uit de bomen vallen. De stevige wind is daar mede debet aan.

Al snel zie ik in de Zendmast Markelo wazig opdoemen. Met zijn 187 meter hoogte, inclusief antenne, is het een imposant monument. Toen ik nog met mijn ouders op camping de Hoch bij Rijssen kampeerde boezemde die hoge toten al ontzag in. De toren is niet meer in gebruik, maar sloop is niet aan de orde.

Zendmast Markelo

Ik vervolg mijn weg via het viaduct over de A1 / E30. De Europese weg 30 loopt van Cork in Ierland naar Omsk in Rusland. Een afstand, hemelsbreed, van ca 5100 km en over de weg van ca 5800 km. Het is echter lastig om deze weg zonder omwegen af te rijden, omdat tussen Felixtowe in Engeland en Hoek van Holland geen ferry meer vaart.

De route gaat verder langs de schipbeek. De Schipbeek, tot 1404 de Hunneper Aa genoemd, is onderdeel van een bekenstelsel tussen Ahaus en Deventer. Rond 1404 is het bekenstelsel door uitdieping en verleggen bevaarbaar gemaakt. Rond 1746 heeft de Deventer ondernemer Hendrik Lindeman de bevaarbaarheid opnieuw laten verbeteren en vanaf die tijd maakten iedere dag zo’n 20 tot 30 zompen gebruik van de route.

Schipbeek

Een heel eind verder wandel ik Landgoed Verwolde in. Dit Landgoed is, zoals alle landgoederen in “De Graafschap” door de Graaf van Zutphen aan een van zijn vrienden in beheer gegeven. In 1776 de familie Van der Borch van Verwolde hier een landhuis in Louis XVI stijl laten bouwen, het Huis Verwolde. Ik loop hier zelfs een stukje verkeerd, niet meer dan een kleine 200 meter, maar zie al snel mijn vergissing in.

Huis Verwolde

Even later loop ik langs de voormalige pastorie De Binnenhof, oorspronkelijk uit de 18^e eeuw, maar in de 19^e eeuw uitgebouwd tot een mooie villa voor de Freule Verwolde.

Ik stuur mijn zus Riky een berichtje dat ik rond kwart over 12 in Laren denk aan te komen en net voor het tunneltje onder de N332 komt de auto van Marcel en Riky mij tegemoet. Riky loopt samen met mij de laatste 300 meter naar het centrum van Laren en Marcel vertrekt weer naar Apeldoorn.

Riky en ik drinken eerst een kop koffie bij Stegeman in “het centrum” van Laren.

Vandaag heb ik tot Laren in ongeveer 3 uur 15 km afgelegd.

In totaal heb ik in 50 uur en 3 kwartier 222 km afgelegd.

Ik heb nog 260 km te gaan naar de Sint Pietersberg.

..........